पर्चेज › पर्चेज रजिस्टर ढाँचा
पर्चेज रजिस्टर ढाँचा: हरेक सप्लायर बिलका लागि के लेख्ने
पर्चेज रजिस्टर तपाईंले बिलमा किनेका सबै चीजको सूची हो, मितिको क्रममा, हरेकको जीएसटीसहित। तपाईंको इनपुट ट्याक्स क्रेडिट यहीँबाट आउँछ, र महिनाको अन्त्यमा एकाउन्टेन्टले सबैभन्दा पहिले यही माग्छन्।
स्तम्भ
- सप्लायरको बिलको मिति (तपाईंले इन्ट्री गरेको दिन होइन)।
- सप्लायरको नाम र GSTIN। GSTIN ले नै बिललाई सप्लायरको आफ्नै रिटर्नसँग जोड्छ।
- बिल नम्बर, जस्तो छापिएको छ त्यस्तै। एउटै सप्लायरका दुई बिल एक वर्षमा एउटै नम्बरका हुँदैनन्, त्यसैले दोहोरो यहीँ समातिन्छ।
- करयोग्य मूल्य: जीएसटीअघिको मूल्य, बिलमा देखाइएको छुटपछि।
- CGST र SGST (सप्लायर तपाईंकै राज्यमा) वा IGST (सप्लायर अर्को राज्यमा)।
- बिलको जम्मा।
धेरै व्यवसायले HSN कोड, जीएसटी दर र प्लेस अफ सप्लाई पनि थप्छन्। यहाँको रजिस्टरले यी हरेक बिलसँग राख्छ र हरेक अवधिको जम्मा देखाउँछ।
एउटा उदाहरण
पञ्जाबको गुप्ता हार्डवेयरले अक्टोबर 2026 मा तीनवटा इन्ट्री गर्यो:
| मिति | सप्लायर | बिल | करयोग्य | CGST | SGST | IGST | जम्मा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 03 Oct 2026 | शर्मा पाइप्स, लुधियाना | SP/1182 | 40,000.00 | 3,600.00 | 3,600.00 | 47,200.00 | |
| 11 Oct 2026 | दिल्ली फिटिङ्स, दिल्ली | DF/26-27/0457 | 25,000.00 | 4,500.00 | 29,500.00 | ||
| 20 Oct 2026 | शर्मा पाइप्स (SP/1182 को फिर्ता) | PR/26-27/003 | −5,000.00 | −450.00 | −450.00 | −5,900.00 | |
| अक्टोबरको जम्मा | 60,000.00 | 3,150.00 | 3,150.00 | 4,500.00 | 70,800.00 | ||
दिल्लीको बिलमा IGST छ किनभने सप्लायर अर्को राज्यको हो। फिर्ता माइनस लाइनमा छ, त्यसैले जम्मा त्यही हो जुन तपाईंले साँच्चै किन्नुभयो: ₹60,000 को खरिदमा ₹10,800 जीएसटी।
जीएसटीका लागि रजिस्टर किन जरुरी
यी बिलमा तिरेको जीएसटी तपाईंको इनपुट ट्याक्स क्रेडिट हो, जुन GSTR-3B मा तपाईंको बिक्रीको जीएसटीबाट घट्छ। CGST ऐनको दफा 16 का सर्त पूरा भए मात्र, र तपाईंको GSTR-2B मा देखिने बिलमा मात्र यो पाइन्छ (हेर्नुहोस् इनपुट ट्याक्स क्रेडिटका सर्त)। हरेक महिना रजिस्टरलाई GSTR-2B सँग मिलाउँदा छुटेका वा गलत बिल त्यतिबेलै समातिन्छन् जब सप्लायरले अझै सच्याउन सक्छ।
कानुनले कुन रेकर्ड माग्छ
- CGST ऐनको दफा 35 र नियम 56 ले हरेक दर्ता भएको व्यक्तिलाई मुख्य व्यवसाय स्थलमा आउने आपूर्ति (खरिद) को हिसाब राख्न भन्छ। यो इलेक्ट्रोनिक रूपमा पनि राख्न सकिन्छ।
- दफा 36 ले खाता र रेकर्ड त्यस वर्षको वार्षिक रिटर्नको अन्तिम मितिदेखि 72 महिना (छ वर्ष) राख्नुपर्ने भन्छ। अप्रिल 2026 को बिल 2026-27 को हो, जसको वार्षिक रिटर्न 31 डिसेम्बर 2027 सम्म भर्नुपर्छ, त्यसैले यसलाई कम्तीमा 31 डिसेम्बर 2033 सम्म राख्नुहोस्।
- रजिस्टर मात्र होइन, सप्लायरका बिल पनि राख्नुहोस्। हरेक इन्ट्रीसँग सेभ गरेको फोटोले मद्दत गर्छ, तर मूल कागज वा PDF पनि राख्नुहोस्, र समय-समयमा आफ्नो डेटाको ब्याकअप फाइल बनाउनुहोस्।